Khi tôi hỏi thăm đường vào làng Đồng Kỵ (xã Đồng Quang, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh), người phụ nữ bán nước chè đầu làng nói rất tự hào: “Ối giời! Cái làng này chỗ nào cũng có giám đốc bác ạ”. Cứ 5-6 hộ có một giám đốc Anh Ngô Hữu Tứ, phó chủ tịch UBND xã Đồng Quang, chở tôi bằng xe gắn máy dạo một vòng các “đại lộ làng” Đồng Kỵ, thỉnh thoảng lại phải tấp xe nép vào bên lề để tránh những chiếc ôtô con mới cáu phóng ra từ các con ngõ, các biệt thự đồ sộ. Dọc đoạn đường dài khoảng 3km là những tòa nhà cao tầng rộng 300-400m2 đều treo bảng công ty, doanh nghiệp chuyên sản xuất, gia công hàng mỹ nghệ. Nào là Hưng Long, Thiên Long, Việt Hạ... rồi Việt Á, Đại Lộc, Ngọc Hà..., nhìn hoa cả mắt. Khách đến mua hàng, người đến tham quan, chuyện trò rôm rả, điện thoại di động réo liên tục, trông sầm uất như một đô thị lớn.

Làng gỗ mỹ nghệ truyền thống Đồng Kỵ thật sự “lên hương” và trở thành “làng giám đốc” từ khoảng năm năm trở lại đây. Theo UBND xã Đồng Quang, cả làng Đồng Kỵ có hơn 2.300 hộ dân song đã có tới gần 500 giám đốc, phó giám đốc. Bình quân cứ năm, sáu hộ có một giám đốc, phó giám đốc. Nhiều hộ lại có tới hai, ba giám đốc, phó giám đốc như hộ ông Nguyễn Văn Lạc, Nguyễn Văn Khanh, Vũ Ngọc Lan... Có hộ chồng làm giám đốc, vợ là phó giám đốc, con là nhân viên; cũng có hộ tuyển phó giám đốc là những người trẻ có trình độ, năng lực từ Hà Nội và các tỉnh về làm thuê cho mình. Chủ tịch xã Dương Văn Sáng nói: “Hầu như cứ một vài tuần là làng lại có lễ khai trương công ty mới, xưởng sản xuất mới. Có ngày hai ba công ty, doanh nghiệp khai trương cùng một lúc. Người trong làng thường nói vui với nhau rằng: đi khỏi làng chừng một vài ngày, về lại thấy thêm vài giám đốc mới!”. Doanh nghiệp ra đời ở đây nhiều đến độ Khu công nghiệp Đồng Kỵ rộng 12ha cũng chẳng thấm vào đâu so với nhu cầu phát triển của các doanh nghiệp. Các xưởng sản xuất, trụ sở các công ty mọc lên khắp nơi, kéo dài khắp làng đến quốc lộ 1A rồi “lấn” sang cả các làng lân cận. Trong khi thị trường bất động sản ở các nơi còn đang “đóng băng” thì từ năm 2002 đến nay, giá đất ở đây tăng liên tục. Dọc khu đất dẫn về làng Đồng Kỵ, giá đất được đẩy lên đến 20-30 triệu đồng/m2, nhưng cũng khó có thể chen chân vì các giám đốc “làng” đã mua sạch để cất nhà, mở xưởng. Hiện xã Đồng Quang đang qui hoạch thêm hai khu công nghiệp rộng đến 40ha để phát triển sản xuất. Người làng bàn chuyện thế gian Ông Vũ Quý - giám đốc Công ty Hưng Long, một trong những giám đốc “làng” làm ăn thành đạt nhất và thâm niên nhất ở Đồng Kỵ - bên những sản phẩm của mình.